Wynik: v ≈ 2,8·108 m/s.
Komentarz (krok 1.). Na początku musimy rozstrzygnąć, czy będziemy stosowali wzory mechaniki klasycznej, czy mechaniki relatywistycznej. Wzory mechaniki klasycznej moglibyśmy zastosować, gdyby energia kinetyczna elektronu okazała się znacznie mniejsza od energii spoczynkowej elektronu. Dlatego najpierw obliczymy energię spoczynkową elektronu.
E0 = mc2 → E0 = 9,1·10−31 kg · (3·108 m/s)2 ≈ 8,2·10−14 J
Następnie obliczymy energię kinetyczną elektronu. Zastosujemy związek między energią kinetyczną, którą uzyskał elektron w polu elektrycznym, a pracą siły elektrycznej działającej na ten elektron:
ΔEk = WE, gdzie WE = eU
Ek − 0 = eU → Ek = 1,6·10−19 C · 8,0·105 V = 12,8·10−14 J
Komentarz (krok 2.). Energia kinetyczna elektronu jest porównywalna z jego energią spoczynkową, a nawet jest od niej większa. Dlatego prędkość elektronu obliczymy ze wzoru relatywistycznego na energię całkowitą. W tym celu najpierw obliczymy energię całkowitą jako sumę energii kinetycznej i spoczynkowej.
E = Ek + E0 → E ≈ 21·10−14 J
Do obliczenia prędkości elektronu wykorzystamy związek między energią całkowitą a prędkością elektronu: E/E0 = 1 / √(1 − (v/c)2)
Komentarz (krok 3.). Z powyższego wzoru wyznaczymy prędkość elektronu i obliczymy jej wartość.
v/c = √(1 − (E0/E)2)
v ≈ √(1 − (8,2/21)2) · 3·108 m/s ≈ 0,92 · 3·108 m/s ≈ 2,8·108 m/s
Uwaga! Zastosowanie wzoru klasycznego na energię kinetyczną (Ek = ½·mv2) byłoby w tym przypadku błędne i doprowadziłoby do wyniku v ≈ 5,3·108 m/s, w którym prędkość elektronu byłaby większa od prędkości światła (co jest niemożliwe).
3 pkt – poprawna metoda obliczenia prędkości elektronu oraz podanie prawidłowego wyniku liczbowego z jednostką (np. jak w krokach 1.–3.).
2 pkt – poprawna metoda obliczenia energii całkowitej elektronu, podanie prawidłowego wyniku liczbowego z jednostką, oraz zastosowanie związku między energią całkowitą cząstki a jej prędkością (np. jak w krokach 1.–2.).
1 pkt – poprawna metoda obliczenia energii spoczynkowej elektronu, energii kinetycznej elektronu oraz prawidłowy wynik liczbowy w co najmniej jednym przypadku (np. jak w kroku 1.).
0 pkt – rozwiązanie, w którym zastosowano niepoprawną metodę, albo brak rozwiązania.